Waarom schilder ik vrouwenportretten?

Die vraag wordt me regelmatig gesteld.

Zo’n zeven jaar geleden begon ik met het schilderen van vrouwenportretten. Een gezicht kan zoveel uitstralen. En tegelijkertijd misschien ook heel veel verbergen.

Kunstenaar Anke van Raaij met vrouwenportret Presence.

De vele kanten van vrouw-zijn

Ik ben zelf natuurlijk een vrouw en dat brengt soms bepaalde uitdagingen met zich mee. Denk aan hormonen, het moederschap, verwachtingen, emoties en alle verschillende rollen die we vervullen. We kunnen veel dragen, maar veel wordt ook snel afgedaan met: ‘dat hoort er nou eenmaal bij’ of ‘dat gaat wel weer over’. Terwijl er zoveel kanten zitten aan vrouw-zijn.

Met het schilderen van vrouwenportretten wil ik die vrouwelijkheid omarmen. De kracht én kwetsbaarheid van vrouwen laten zien. En misschien ook een spiegel voorhouden: wat laat deze vrouw jou zien?

Waarom schilderen?

Voor mij voelt dat heel logisch. Maar waarom? Ik zou vrouwen ook kunnen fotograferen of erover kunnen schrijven. Ik lees graag over vrouw-zijn, maar om zelf de juiste woorden te vinden, vind ik soms lastig. Een beeld zegt voor mij vaak zoveel meer dan woorden.

Fotografie vind ik ook prachtig. Jaren geleden heb ik zelfs overwogen om daar professioneler mee aan de slag te gaan. En ik bewonder fotografen die door hun manier van kijken iets laten zien wat een ander misschien niet ziet.

Kunstenaar Anke van Raaij schildert vrouwenportret Ember in haar atelier in Overloon.

Maar schilderen geeft mij iets anders. Ik werk vaak vanuit een foto, maar wat er op het doek ontstaat is nooit precies hetzelfde. Tijdens het schilderen ontstaat er een blik die ik van tevoren niet zo had bedacht. Langzaam ontstaat er een vrouw op het doek, letterlijk laag voor laag. Van dat proces kan ik oprecht genieten.

In mijn werk combineer ik figuratief schilderen met vrijere, intuïtieve lagen. Vaak begin ik met fluidpainting. Ik laat verf bewegen en zie wel wat er ontstaat. Vervolgens schilder ik daar het figuratieve portret verder op. Die combinatie van controle en loslaten blijft me boeien.

Zoektocht
En dan gaat het niet om wie die vrouw is, maar om wat zij vertegenwoordigt. Welk aspect van het vrouw-zijn maakt zij zichtbaar?

Juist dat blijf ik onderzoeken. Daar word ik blij van en het laat me groeien als vrouw én als kunstenaar. Als mijn werk vervolgens ook nog iets bij een ander raakt of oproept, vind ik dat echt bijzonder.