Hoe een telefoontje uit Friesland leidde tot een bijzonder kunstwerk in opdracht.
“Kun jij Ubuntu verbeelden in een schilderij?” Die vraag kreeg ik op een dinsdagmiddag van een man uit Friesland. Zijn vrouw werd zestig en hij zocht een cadeau dat niet alleen mooi was, maar vooral betekenis had. Tijdens een reis door Afrika waren zij geraakt door de filosofie van Ubuntu: “I am because we are.” Hij zocht geen portret. Hij zocht een kunstwerk dat hun verhaal vertelde.
Daar hoefde ik niet lang over na te denken.
Ubuntu
Ubuntu is een levensfilosofie met wortels in zuidelijk Afrika die uitgaat van verbondenheid. Dat we niet alleen gevormd worden door wie we zelf zijn, maar juist door de mensen om ons heen. Vaak wordt die gedachte samengevat als: “I am because we are.”
Toen ik dat telefoontje kreeg, was ik net bezig met de voorbereiding van een SoulSafari-schilderbeleving voor een groep vrouwen die, net als ik, in Kenia was geweest. Tijdens mijn eigen reis naar Kenia leerde ik Ubuntu kennen. Niet alleen als uitspraak, maar vooral door te ervaren hoe mensen daar met elkaar leven. Die verbondenheid maakte zoveel indruk op me dat ik later een van mijn vrouwenportretten Ubuntu Woman noemde. Bijzonder hoe dat bij elkaar kwam.
Eerst luisteren
Voor mij begint een schilderij in opdracht niet met verf, maar met luisteren. Tijdens de gesprekken met de opdrachtgever hadden we het verrassend weinig over kleuren of compositie. We spraken vooral over Afrika. Over zijn vrouw en kinderen. Over wat zij voor elkaar betekenen. Juist uit die verhalen haal ik wat ik nodig heb om te kunnen schilderen.
Van verhaal naar eerste schets
Tijdens een videogesprek liet ik vier verschillende richtingen zien. Geen uitgewerkte ontwerpen, maar eerste gedachten. Eén daarvan was deze cirkel. Een vorm zonder begin of einde. Voor mij paste die meteen bij Ubuntu. De cirkel verbindt de mensen met elkaar tot één geheel. Ook hij voelde het meest voor deze richting. Een paar dagen later reed hij ruim drie uur van Friesland naar mijn atelier. We praatten verder, bekeken de schets en maakten samen nog een paar keuzes. De basis voor Ubuntu Circle stond.
Eerste reactie
Daarna begon het echte schilderen.
Halverwege stuurde ik hem een korte video als update.
Zijn reactie: ‘Ik ben geroerd. Wat fantastisch!’
Even later: ‘Echt geweldig. Super super blij mee!!’
Bijzonder om dan te ervaren dat een schilderij veel meer wordt dan verf op een doek. Dat het echt iets raakt.
Op zijn bestemming
Een paar maanden na dat eerste telefoontje kwam de opdrachtgever opnieuw naar mijn atelier. Dit keer om het voltooide schilderij op te halen. Zijn reactie raakte me. Hij was zichtbaar geroerd en bleef maar kijken. Een dag later kreeg ik een foto toegestuurd. Ubuntu Circle hing al op zijn plek. En ook zijn vrouw vond het prachtig.
Wat Ubuntu Circle mij bracht
Ik was bezig met een kunstwerk voor iemand anders, maar merkte vanaf het begin hoeveel deze opdracht mijzelf ook bracht. Het samen zoeken naar wat er werkelijk toe doet in iemands verhaal. En vervolgens proberen om juist dát zichtbaar te maken op het doek. Bij Ubuntu Circle ging het niet om een herkenbaar portret van twee mensen. Het ging om wat hen met elkaar verbindt. Om hun gezin, hun ervaringen en de betekenis van Ubuntu in hun leven.
Dat is waarom ik dit soort opdrachten zo bijzonder vind. Om zichtbaar te maken wat soms moeilijk in woorden te vangen is.
Heb jij ook een verhaal dat je graag wil laten verbeelden?
Misschien gaat het om een bijzondere herinnering, een dierbare of iets wat voor jou veel betekenis heeft. Vertel het me gerust. Dan denk ik graag met je mee over wat daaruit zou kunnen ontstaan.
Ubuntu Circle
2026
Acryl op linnen
50 × 70 cm
Origineel kunstwerk in opdracht
Collectie opdrachtgever